Noorderlicht

Wat houdt het noorderlicht in? Wie in de noordelijke delen van onze aardbol woont of die streken bezoekt kan getuige zijn van adembenemende kosmische lichtshows. Heldere dansende golven van gekleurd licht, meestal groen of cyaan tot roze of magenta kleuren de nachtelijke hemel in en tegen de poolgebieden. Het tot de verbeelding sprekende schouwspel zette onze voorouders aan tot spirituele filosofiën. De Eskimo’s geloofden (en geloven misschien nog) dat de zielen van hun overledenen dansten in de nacht. De Vikingen zagen het daarentegen als teken dat ergens ter wereld slag werd geleverd. De aurora was een hemelse brug voor de gevallen strijders naar het Walhalla.

noorderlicht

Noorderlicht verklaard

Het noorderlicht, of Aurora Borealis zoals de wetenschappelijke naam luidt, ontstaat in werkelijkheid door botsingen tussen van de zon afkomstige elektrisch geladen deeltjes met gasdeeltjes in onze dampkring. De zon vuurt continu elektrisch geladen deeltjes af en de aarde is omringd door een magnetisch veld. Dat betekent dat de aarde die deeltjes ook aantrekt. Op de lagere breedtegraden is een vrij dikke magnetosfeer waarop de zonneactiviteit min of meer afketst voor het onze atmosfeer bereikt. Echter, bij de magnetische polen staan de veldlijnen van dat magnetisch veld loodrecht op de aarde. Hierdoor is de magnetosfeer daar minder groot en is op die plaatsen de schildwerking dus ook minder. Meer elektrische deeltjes bereiken de atmosfeer en botsen daar met gasdeeltjes die hierdoor verlichten. Feitelijk gebeurt hier dus hetzelfde als met neonverlichting.

Het noorderlicht zelf zien? Raadpleeg het noorderlicht reisorganisaties overzicht of bekijk hier onze nr 1 noorderlicht reisoperator.

Zichtbaar noorderlicht

Zo’n 150 miljoen kilometer van ons verwijderd woeden op de zon extreme stormen en zonnewinden met elektrische ladingen golven de ruimte in geval van zonnevlek uitbarstingen, coronale gaten (open velden in de corona, de omringende laag van de zon) en uitbarstingen. In de corona kan de temperatuur zo heet worden dat de zon plasmadeeltjes verliest. Zo’n plasmawolk noemt men een C.M.E. (Coronal mass ejection). Indien deze zonnewind richting aarde komt verschijnt bij een combinatie van een viertal factoren het noorderlicht.

Een dichte plasmawind is een grote pré voor het verschijnen van het noorderlicht. Is die er niet dan blijft het noorderlicht, als het al komt, sowieso beperkt tot de poolgebieden. Wetenschappers gaan dan uit van de data van de ‘noorderlichtradar’, een satelliet op 1,5 miljoen kilometer van de aarde. Levert deze data aan met een negatieve zogenaamde Bz waarde en liefst ook een hoge Bt waarde dan is het magneetveld van de zonnewind van dien aard dat het Aardse magneetveld kan perforeren. Een Bt waarde van +10nT en een Bz waarde van -5nT zal in combinatie met een deeltjes dichtheid tussen 5 en 10 per cm3 en een zonnewindsnelheid van 500km per seconde een behoorlijk noorderlicht produceren. Let wel, de satelliet staat ‘slechts’ 1,5 miljoen kilometer van onze planeet dit houdt zoveel in als dat de deeltjes binnen 3 kwartier tot een uur de Aarde bereiken en de aurora zullen veroorzaken.

Het noorderlicht in real time

Noorderlicht kleuren

De meest voorkomende kleuren van het noorderlicht variëren van flets groen tot rozeachtig, cyaan en magenta en in sommige gevallen zelfs violetachtig tot vurig rood. Afwisselend in intensiteit afhankelijk van de dichtheid. De kleur van de aurora wordt bepaald door welke deeltjes er botsen en op welke hoogte. Het meest gangbare groenachtige licht komt door botsing met zuurstofmoleculen op ongeveer 80 tot 100 kilometer van de aarde. De aurora strekt tot ruim 600 kilometer van de planeet en kleurt daar rozeachtig. Blauw tot paarsachtige kleuren ontstaan door botsingen met stikstof. Een zeldzame vuurrode aurora wordt veroorzaakt door zuurstof op grote hoogten tot bijna 300 kilometer. Geinspireerd geraakt? Oriënteer u eerst op uw gemak met het noorderlicht reis voorbereiden artikel.